Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), tekrarlı davranışlara yol açan takıntılı durumlara sahip bir psikolojik rahatsızlık durumudur.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Genel Tanıtım

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), tekrarlayan, istenmeyen, müdahaleci düşünceler (obsesyonlar) ve belirli eylemleri (kompulsiyonlar) yapmaya yönelik irrasyonel, aşırı dürtülerle karakterizedir. OKB’’ye sahip kişiler düşünce ve davranışlarının anlamsızlığının farkında olsalar da, genelde onları durduramazlar.

Semptomlar genellikle çocuklukta, gençlik yıllarında veya genç yetişkinlik döneminde başlar, ancak erkekler bunları genellikle kadınlardan daha genç yaşta geliştirir. 

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedenleri

Uzmanlar, bazı insanların neden Obsesif kompulsif bozukluk geliştirdiğini tam olarak anlamıyor. Olası nedenler hakkında bazı teorileri var:

Bir aile üyesinde de bu rahatsızlıktan varsa kişinin Obsesif kompulsif bozukluk hastalığına sahip olma olasılığı daha yüksektir. Çoğu rahatsızlık gibi OKB’nin de ailelerde görülme olasılığı daha yüksektir.

Uzmanlar, bazı genlerin OKB gelişiminde rol oynayabileceğine inanmaktadır, ancak daha OKB’ye neden olan herhangi bir gen keşfedilmemiştir. Dahası, OKB’si olan herkesin aynı zamanda bu hastalığa sahip bir aile üyesi de yoktur.

Beyin kimyası da hastalık üzerinde rol oynayabilir. Bazı araştırmalar , beynin bazı bölümlerindeki işlev bozukluklarının veya serotonin, norepinefrin gibi bazı beyin kimyasallarındaki iletim ile ilgili sorunların OKB’ye neden olabileceğini öne sürmektedir.

Travmatik olaylar, taciz veya diğer stresli durumların Obsesif kompulsif bozukluk ve diğer akıl sağlığı hastalıklarının gelişimine yol açması da mümkündür.

Belirli faktörlerin belirli Obsesif kompulsif bozukluk türlerine katkıda bulunma olasılığının daha yüksek olduğunu gösteren çok az kanıt var. Ama araştırmalar OKB’si olan 124 gence bakıldığında Obsesif kompulsif bozukluğun genellikle ailelerde görüldüğünü gösteriyor

Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri

Çoğu insan ara sıra takıntılı düşünceler veya kompulsif davranışlar sergiler. Bununla birlikte, Obsesif kompulsif bozukluk durumunda bu semptomlar genellikle her gün bir saatten fazla sürer ve kişinin günlük yaşamını engeller.

Takıntılar (obsesyon), tekrar tekrar görünür olan müdahaleci, görece mantıksız düşüncelerden veya dürtülerden oluşur. Bu rahatsızlıkları olan insanlar bu düşüncelerin mantıksız olduğunu bilirler ancak bir şekilde doğru olabileceğinden de korkarlar. Bu düşünceler ve dürtüler rahatsız edicidir ve insanlar bunları görmezden gelmeye veya bastırmaya çalışabilir.

Takıntı örnekleri şunları içerir:

  • Birine zarar verme hakkındaki düşünceler
  • Gazı kapatmak veya bir kapıyı kilitlemek gibi bir şeyi doğru yaptığına dair şüpheler
  • Hoş olmayan cinsel görüntüler
  • Toplum içinde uygunsuz şeyler söyleme veya bağırma korkusu

Zorlamalar (kompulsiyon), bir saplantının getirdiği stresi geçici olarak hafifleten ve tekrarlayan eylemlerdir. Bu rahatsızlıkları olan kişiler, bu ritüellerin bir anlam ifade etmediğini bilirler ancak kaygıyı gidermek ve bazı durumlarda kötü bir şey olmasını önlemek için bunları gerçekleştirmeleri gerektiğini hissederler. Takıntılar gibi, insanlar da kompülsif eylemlerde bulunmamaya çalışabilir, ancak kaygıyı gidermek için bunu yapmak zorunda hissedebilirler.

Zorlama örnekleri şunları içerir:

  • Mikrop korkusu nedeniyle el yıkama
  • Bir kişi doğru eklediklerinden emin olamadığı için parayı saymak ve anlatmak
  • Bir kapının kilitli olup olmadığını veya gazın kapalı olup olmadığını kontrol etme
  • Müdahaleci düşüncelerle birlikte gelen “zihinsel kontrol” aynı zamanda bir zorlama biçimidir

Obsesif Kompulsif Bozukluk Tanı Yöntemleri

Bir doktor veya akıl sağlığı uzmanı, Obsesif kompulsif bozukluk tanısı koyacaktır. Semptomların yasadışı uyuşturucular, ilaçlar, başka bir akıl hastalığı veya genel bir tıbbi durumdan kaynaklanmadığından emin olmak için kan testleri ile genel bir fizik muayene önerilir. Çocuklarda veya yaşlılarda semptomların aniden ortaya çıkması, bu semptomlara başka bir hastalığın neden olmadığından emin olmak için kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeyi gerektirmektedir.

Obsesif kompulsif bozukluk teşhisi konması için bir kişinin sahip olması gereken durumlar vardır:

  • Takıntılar, zorlamalar veya her ikisi de,
  • Üzücü olan ve işte, ilişkilerde, hayatın diğer bölümlerinde zorluklara neden olan ve genellikle her gün en az bir saat süren takıntılar veya zorlamalar

Obsesif Kompulsif Bozukluk Tedavi Yöntemleri

Birçoğu için, ilaç ve terapi kombinasyonu, her iki yaklaşımdan da daha üstündür. Tıbbın doğrudan beyin üzerinde çalışabilmesine rağmen, terapilerin beyni “yanlış tehditleri” tanıması için yeniden eğitmeye yardımcı olduğuna inanılmaktadır.

Psikoterapi

Obsesif kompulsif bozukluk durumunu tedavi etmeye yardımcı olan iki tür psikoterapi vardır:

  • Maruz kalma ve yanıt terapisi, bir kişiyi kaygılarının nedenine maruz bırakır. Örneğin, mikrop korkusu olan bir kişiye, bir doktor veya terapist elini kapı kolu gibi kirli kabul edilen bir şeye koymasını isteyebilir. Daha sonra ellerini yıkamasını engelleyeceklerdir. Kapı koluna dokunmakla elleri yıkamak arasında geçen süre uzar. Nihayetinde, kişi hemen yıkamamanın ölümcül bir tepkiye neden olmadığını anladığında, yıkama dürtüsü ortadan kalkar.
  • Bilişsel davranışçı terapi , sıkıntıya neden olan düşüncelere ve bunlarla ilişkili olumsuz düşünce ve davranışı değiştirmeye odaklanır. Obsesif kompulsif bozukluk için, bu terapinin amacı, olumsuz düşünceleri tanımak ve uygulama ile onların yoğunluğunu yavaş yavaş zararsızlık noktasına kadar azaltmaktır.

İlaç Tedavisi

Obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde kullanılan en yaygın ilaç antideprasanlardır. OKB’yi antidepresanlarla tedavi etmek, genellikle depresyon tedavisine göre daha uzun sürer. Ayrıca, bu ilaçlar bazen daha yüksek dozlarda ve depresyondan daha uzun süre verilmelidir.

Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımları

Aerobik egzersiz, OKB’si olan kişilerin yaşam kalitesini iyileştirmek için işe yarayabilecek önemli bir tamamlayıcı müdahaledir. Egzersiz, bir kişinin yaşadığı temel kaygı seviyesini doğal olarak azaltmak için işe yarayabilir.

Obsesif kompulsif bozukluk ile bazı özellikleri paylaşan ancak ayrı koşullar olarak kabul edilen ilgili durumlar vardır.

  • Vücut Dismorfik Bozukluğu: Bu bozukluk, fiziksel görünümle ilgili bir takıntı ile karakterizedir. VDB, basit gösterişten farklı olarak, kişinin görünüşüne ve vücut imajına genellikle günde birçok saat takıntılı olmasıyla karakterizedir. Algılanan herhangi bir kusur, önemli sıkıntılara neden olur ve nihayetinde kişinin işlev görme yeteneğini engeller. VDB bazı aşırı durumlarda, deri yolma, aşırı egzersiz veya kişinin görünüşünü değiştirmek için gereksiz cerrahi prosedürler nedeniyle enfeksiyon nedeniyle bedensel yaralanmaya yol açabilir.
  • İstifçilik Bozukluğu: Bu bozukluk, herhangi bir şeyi atma fikrinden kaynaklanan aşırı sıkıntıyla birlikte, büyük miktarda işe yaramaz veya değersiz öğe toplama dürtüsü ile tanımlanır. Zamanla bu durum, bir mekanı sağlıksız hale getirebilir veya içinde bulunmayı tehlikeli hale getirebilir. İstifçilik bozukluğu, bir kişiyi duygusal, fiziksel, sosyal ve finansal olarak olumsuz yönde etkileyebilir ve sıklıkla sıkıntı ve sakatlığa yol açar. Ek olarak, birçok istifçi, eylemlerinin potansiyel olarak zararlı olduğunu göremez ve bu nedenle teşhis veya tedaviye direnebilir.
  • Trichotillomania: Çoğu insan, özellikle yüksek stres dönemlerinde tırnak yeme veya diş gıcırdatma gibi sağlıksız alışkanlıklar geliştirir. Bununla birlikte, trichotillomania, kirpikler ve kaşlar da dahil olmak üzere vücudunuzda bulunan kıl ve tüyleri koparma eğilimi de görülebilir. Bazı insanlar bilinçli olarak saçlarını çekerken, diğerleri bunu yaptıklarının farkında bile olmayabilir. Trikotillomani, kol veya elde tekrarlayan hareket yaralanması gibi ciddi yaralanmalara neden olabilir veya saç tekrar tekrar yutulursa midede kıl yumağı oluşumu, tedavi edilmezse yaşamı tehdit edebilir. Benzer bir hastalık, deriyi kaşımaya veya deriyi koparmaya yönelik zorlayıcı dürtü olan sıyrılma bozukluğudur.
  • Otizm Spektrum Bozukluğu, Savant Sendromu, Sosyal Fobi, Şizofreni, Travma Sonrası Stres Bozukluğu



Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.


0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments

Doktorlarımıza Soru Sorabilirsiniz!

Konusunda uzmanlaşmış kadromuzla her zaman sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duymaktayız… Dora Hospital Fulya bölgesinde sizlere hizmet vermektedir. Dora Hospital İletişim bilgilerine ise menü aracılığı ile ulaşabilirsiniz.
Soru Sorabilirsiniz…

Bizi Takip Edebilirsiniz…

Sosyal medya üzerinden hastanemiz hakkında haberler görüntüleyebilir, gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Yol Tarifi

Doktora Sor

Whatsapp