Epilepsi-Dora-Hospital-1200x679.jpg
Epilepsi nedir

Epilepsi Nedir?

Epilepsi, insan beynindeki nöronları etkileyen ve hastanın sık nöbetler yaşamasına sebep olan yaygın bir hastalıktır. Halk dilinde “sara hastalığı” olarak da bilinen epilepsinin tüm insanlarda görülme oranı yaklaşık olarak %1’dir ve dünya üzerinde 50 milyondan fazla insanı etkiler.

Epilepsi ırk, etnik köken yaş ve cinsiyet ayırt etmeksizin herkeste görülebilir. Ancak küçük çocuklarda ve yaşlılarda görülme olasılığı daha çoktur. Erkeklerde ise kadınlara oranla biraz daha fazla rastlanabilir. Ayrıca bilinmelidir ki kişinin hayatı boyunca tek bir nöbet geçirmesi onun hasta olduğunu göstermez.

Beyin sistemini etkileyen epilepsi sonucunda beynin kontrolünde olan birçok işlevde bozukluk görülebilir. Henüz tamamen çözümü bulunamayan hastalığın ilaçlar ile kontrolü sağlanabilir.



Epilepsi Nedenleri Nelerdir?

Epilepsi nedenleri, çoğu hastada yapılan inceleme ve tahliller sonucunda anlaşılamaz. Bazı vakalara neden olarak beyin tümörleri, felç, anne karnında yaşanan enfeksiyonlar, beyin enfeksiyonları ve hasarları gösterilebilir. Bu vakaların çok az bir kısmını teşhis edilebilen genetik bozukluklar oluşturmaktadır.

Yüksek ateş, kafa travması, alkol yoksunluğu, çok düşük kan şekeri gibi nedenler hastanın nöbet geçirmesine sebebiyet verir. Ancak 100 kişiden 60’ının neden nöbet geçirdiği bilinmemektedir.


Epilepsi Bilgi Formu



Epilepsi Nöbet Türleri Nelerdir?

Epilepsi nöbeti, beyindeki beklenmeyen elektriksel aktivitedir. Nöbetler hafif ise teşhis etmekte zorlanılabilir. Fark etmediğiniz birkaç saniye içerisinde geçebilir. Daha güçlü olan nöbetler ise birkaç saniye ile birkaç dakika sürebilir ve kontrol edilemeyen has spazmlarına neden olur. Epilepsi, daha güçlü nöbetlerde bilinç kaybına ve kafa karışıklığına neden olabilir. Kişi nöbet geçirdiğini hatırlayamaz.

Belirtiler nöbetin türüne göre değişiklik gösterir. Epilepsiye sahip bireyler genelde aynı tip nöbet geçirirler, bu durumda belirtiler de nöbetin türüne göre benzerlik taşıyacaktır. İki epilepsi nöbeti türü vardır:

*Odak (kısmi / parsiyel) nöbetler: Beynin sadece bir bölgesinde normalin dışında durumlara neden olan nöbet türüdür. Bilinç kaybı olmayan odak nöbetlerinde (basit parsiyel nöbet) duygu değişimleri, nesnelerin görünüş, his, koku, tat ve sesinde değişim görülebilir. Vücudun bir parçasında (kol ve bacak gibi) istem dışı spazm ve karıncalanma olabilirken, hastada baş dönmesi ve yanıp sönen ışıklar gibi epilepsi belirtileri de olabilir.

Bozulmuş farkındalığa sahip odak nöbetlerinde (kompleks parsiyel nöbet) ise bilinç kaybı ya da bilinç farkındalığı görülür. Bu karmaşık nöbet sırasında, hasta boşluğa bakabilir, çevresine anormal tepkiler verebilir. Ayrıca yürürken daire çizmek gibi tekrarlayan hareketlerde de bulunabilir.

Odak nöbetlerinin belirtileri, migren ya da akıl hastalıkları gibi diğer nörolojik problemler ile karşılaştırılabilir. Epilepsiyi diğer rahatsızlıklardan ayırmak için doktorların kapsamlı incelemeler ve bolca test yapması gerekebilir.

*Genelleştirilmiş (jeneralize) nöbetler: Halk arasında bilinen en yaygın nöbet türüdür. Beynin tamamını ilgilendiren bu nöbet türü farklı başlıklarda incelenir. Petit mal olarak bilinen nöbet genellikle çocuklarda görülür ve göz kırpma, boşluğa bakma veya dudak şapırdatma gibi belirtilere sahiptir. Bu epilepsi nöbeti kısa bilinç kayıplarına neden olabilir.

Tonik nöbetleri sonucu vücutta kas sertleşmeleri görülür. Genelde insanın ayakta durmasını sağlayan kasları etliler ve hastanın yere düşmesine sebep olabilir. Atonik nöbetler ise tonik nöbetlerin tersine kaslarda kontrolün kaybına neden olduğu için hastanın bir anda yere çökmesine ya da düşmesine sebep olur.

Klonik nöbetler, ritmik ve tekrarlayan kas hareketlerine ve kaslarda sarsıntıya neden olur. Genelde nöbet kolları ve vücutta göğüsten daha yukarıları etkiler. Miyoklonik nöbetlerde ise kollarda ve bacaklarda ani gelişen kas sarsıntıları görülür.
Tonik-klonik ya da grand mal nöbetler, en sık rastlanan nöbet türüdür. Ani bilinç kaybına, vücudun tamamen katılaşmasına ve titremesine hatta bazen mesane kontrolünün kaybına ve dilin ısırılmasına yol açar.

Epilepsi nöbetleri sonrasında hasta nöbet geçirdiğini hatırlayamayabilir. Nöbet geçtikten sonra kendini birkaç saat hasta hissedebilir.



Epilepside İlk Yardım

Epilepsi hastaları öngörülemeyen nöbetler geçirebilir. Muhabbet ederken, otobüste yolculuk yaparken, ofiste çalışırken ya da okulda ders dinlerken nöbet geçiren bireyler ile karşılaşabilirsiniz. Böyle bir durumda:

Öncelikle sakin olmalısınız, yoksa yardımcı olamazsınız.
Kişiyi yan bir durumda yere yatırın ve etrafında ona zarar verecek olan eşyaları uzaklaştırın.
Başını yere çarpmaması için elinizle ya da ince ve yumuşak bir şeyle (ceket gibi) destekleyin.
Hastanın hareketlerini kısıtlamaya ya da durdurmaya yönelik hareketler yapmayın. Epilepsi kaslarda sertleşmeye ya da hissizliğe neden olacağı için bu ona zarar verebilir.
Üzerinde bulunan kemer, kravat gibi sıkı giysileri gevşetin, varsa gömleğinin yakalarını açın.
Eğer dişlerini sıkıyorsa kesinlikle elinizi ağzına sokmayın. Temiz ve kırılmayacak kadar sert bir cisimle dilinin solunum yolunu tıkamasını önleyebilirsiniz.
Ayıltmak ve kendine getirmek için çabalamayın. Bir süre sonra bilinci yerinde gelecektir.
Kendine gelen hastayı hastaneye götürmelisiniz. Bilinç kaybı, halsizlik gibi semptomlar gösterebilir.



Epilepsi Tanısı

Bireye epilepsi teşhisi koyabilmek için ne tür nöbet geçirdiğini çok iyi bilmek gerekir. Epilepsi ile karıştırılabilecek birçok hastalık vardır. Bunun için hasta nöbet geçirdiğinde buna tanık olan kişilere ihtiyaç duyulur. Epilepsi tanı yöntemlerinden ilki tanık bulmaktır.

Hastanın epilepsi olabileceğinden şüphelenen doktor, hastanın sağlık geçmişini ayrıntılı olarak inceler. Ayrıca hastaya kan testleri, EEG, CT, MRI gibi taramalar ve PET gibi incelemeler yapar. Bu testler ve incelemeler hastanın beyninin nasıl göründüğünü, beynin elektriksel aktivitesini ve olması mümkün nöbet nedenleri hakkında bilgi verir.



Epilepsi Tedavi Yöntemleri

Nörologlar tarafından epilepsi teşhisi konulan hasta için hemen tedaviye başlanır. Epilepsiye sahip hastaların büyük çoğunluğu anti-epileptik isimli ilaçlar ile tedavi edilir. Bu ilaçlar nöbetlerin neredeyse son bulmasına yardımcı olduğu için hastaların ilaçları düzenli kullanması büyük önem taşımaktadır. Çoğu hastada ilaçlar işe yarar ancak bazı hastalarda iyileşme istenilen şekilde gözlenemeyebilir. Bu tip bireylerde altta yatan bazı hastalıklar epilepsiye neden olmaktadır.

İlaç dışındaki Epilepsi tedavi yöntemleri içerisinde hastanın beynine uygulanan iki cerrahi prosedür bulunmaktadır. İlk cerrahi yöntem ameliyat yardımı ile beyinde epilepsiye neden olan bölgesinin kesilmesidir. Bu cerrahi işlem %90 başarı sağlar. İkincisi ise beyinde nöbete neden olan kısma giden yolların ameliyat ile kesilmesidir. Bu yöntem birtakım olumsuz sonuçlara yol açabildiği için fazla kullanılmamaktadır.

Duruma uygun bazı hastalarda ise göğsün altına yerleştirilen bir pil yardımı ile boynun yan tarafına uzanan vagus siniri aralıklı bir şekilde uyarılır. Bu durum nöbetleri azaltmaya yardımcı olabilir.

Yüksek yağ içeren, daha az karbonhidratlı besinler yiyerek beslenme şekli olan ketojenik diyet de ilaca yanıt vermeyen hastalarda kullanılır. Bu diyet ile epilepsinin bazı türlerinde sonuç alınmıştır.

Günümüz teknolojisi ile epilepsi için yeni tedavi yöntemleri araştırılmaktadır. Bunlardan birinde hastanın beynine elektrot ve göğsüne de bir jeneratör yerleştirilir. Jeneratör, nöbetleri azaltmak için beyindeki elektrotlara uyarılar gönderir.

Diğer bir araştırma ise kalp piline benzer bir cihazdır. Hastanın beyin aktivitesini inceler ve nöbet olacağını fark ettiğinde nöbeti durdurmak için elektrik veya ilaç gönderir.

Bazı hastalarda epilepsi ömür boyu sürerken bazılarında uygulanan tedaviler yardımı ile nöbetler durabilir. Eğer nöbetleriniz devam etmiyorsa tedaviyi bırakabilirsiniz. Ancak şüpheli durumla karşılaşırsanız doktorunuza başvurunuz.


Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.


0 0 votes
Makale Puanı
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments

Doktorlarımıza Soru Sorabilirsiniz!

Konusunda uzmanlaşmış kadromuzla her zaman sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duymaktayız… Dora Hospital Fulya bölgesinde sizlere hizmet vermektedir. Dora Hospital İletişim bilgilerine ise menü aracılığı ile ulaşabilirsiniz.
Soru Sorabilirsiniz…

Bizi Takip Edebilirsiniz…

Sosyal medya üzerinden hastanemiz hakkında haberler görüntüleyebilir, gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Yol Tarifi

Doktora Sor

Whatsapp