Demans-Dora-Hospital-1200x679.jpg
Demans

Demans belli bir rahatsızlığa verilen tıbbi bir adlandırma değildir. Hafıza ve türevi tüm zihinsel aktivitelerin işlevini yerine getirememesine sebep olan rahatsızlıkların genel adıdır. Söz konusu rahatsızlıklar özellikle ilerleyen yaşlarda sıklıkla gözlemlenmektedir. Hastaların pek çoğunda kalıcı etkiler bırakır ve hasta hastalık öncesindeki mevcut durumuna genel itibariyle dönemeyebilir.



Demans Nedir?

Bu hastalığın nedenleri açısından yaşın ilerlemiş olması nihai değildir. Yaşın ilerlemesine bağlı olarak karşılasın demansın büyük bir kısmını %60’lık bir oranla alzheimer rahatsızlığı oluşturur. İkinci sırada ise, ani bir felç sebebiyle oluşan demans türü olduğu söylenebilir. Yaşanan felcin etkisi ile kişinin zihinsel aktivitelerinde onarılamaz etkiler gözlemlenebilmektedir. Kişinin gündelik yaşam kalitesi düşer, çoğunlukla öz bakım becerileri konusunda yetersiz bir konuma gelir. Bu sınıfta yer alan kişiler bir başkasının desteğine muhtaçtır.

Söz konusu genelleme içerisinde yer alan rahatsızlıkların pek çoğu hastalığı yaşayan kişinin etkisinde çok ciddi hasarlara sebebiyet verebilmektedir. Kişi hastalığın ardından, geri dönüşü olmayan ve tedavi ile ilerleme gözlemlenemeyen bir süreç çerisine girebilir. Geri dönüşü olmayan demans türüne alzheimer örnek olarak verilebilir. Ancak demansın kapsamı içerisinde yer alan ve uygun tedavi yöntemi izlendiğinde hastanın sağlığını kazanması sağlanabilen tiroit ve ya vitamin eksikliği gibi türleri de bulunur. Bu tür demanslarda hasta uygun tedavi yöntemi ile kısa bir süre içerisinde eski sağlığını geri kazanabilmektedir.

Genel itibariyle demansın kapsamı içerisinde yer alan hastalıklar,

Damar tıkanıklığı kaynaklı vasküler demans türü
Alzheimer rahatsızlığı
Menenjit
AIDS
Sifiliz
Beyin tümörleri
Anemi
Parknson hastalığı
Frontotemporal demans
Hungtington rahatsızlığı
Creutzfeld – jacob rahatsızlığı
Wernike – Korsakoff sndromu
Hormon bozuklukları
B12, B6, B1 gibi vitaminlerin eksikliğine bağlı olarak oluşan demanslar


Demans Bilgi Formu



Demansın Nedenleri

Bu tür rahatsızlıkları nedenleri kalıtsal olabileceği gibi yaşanan bir başka rahatsızlığın sonuçları da olabilmektedir. Bir inme sonucunda kişinin zihinsel fonksiyonlarında meydana gelen demans bu duruma net bir örnek olarak verilebilmektedir.
Genel itibariyle demans türlerinin en yaygın özel nedenlerinden biri yaşlanmadır. Yaşın ilerlemesi ile birlikte zihinsel aktivitelerin zayıflaması ve motor becerilerin yerine getirilememesi ifade edilebilir.

Yaşlılığın yanı sıra kişilerin geçirmiş olduğu travmatik kazalar, sistematik hastalıklar, damar rahatsızlıkları, beyin tümörleri ve ya aşırı derecede zararlı madde kullanımı da demansa neden olabilmektedir.



Demansın Belirtileri

Damansın en belirgin özelliği kişinin gündelik hayatını sekteye uğratacak düzeyde yaşanan hafıza bulanıklıklarıdır. Kişi yaşadığı bu zihin karışıklığı nedeniyle yoğun bir unutkanlık yaşayabilir. Gündelik hayatı içerisinde yaşamını sürdürmesi için gerekli olan temel ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli olan yemek yeme ve ya konuşma gibi şeyleri de unutabilmektedir.
Demans ilerledikçe kişinin geçmiş yaşantıları da izlerini kaybetmeye başlar. anılarını hatırlayamaz, yeni bir verinin akılda işlenip kalıcı hale getirilmesi ve bir davranış biçimi ne dönüştürülebilmesi de olanaksızlaşır.

Gündelik konuşmalar esnasında ya da herhangi bir konuyu karşı tarafa aktarırken doğru kelimeleri seçmek konusunda zorlanır. Bunun temel nedeni unutmasıdır. Hatırlayamadığı kelimeler yerine anlamsız ve ya bütünlüğü olmayan cümleler kurar.

Kişi muhakeme etme yetisini hastalık ilerledikçe kaybeder. Bu işlevi yerine getiren ön beyinde işlev kayıpları meydana gelir. bu durum kişilerin yakınları üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Muhakeme yeteneğinin kaybı ile birlikte hastalığı yaşayan kişinin hareketlerinde anlam ve uygunluk da zamanla kaybolur. Olaylar arasındaki neden sonuç ilişkisini ve bağlantısını kaybedebilir.

Gündelik hayat içerisinde gerçekleştirilen diş fırçalama ve saç tarama gibi basit motor hareketleri kusurlu bir hal alır. Gösterilen bir davranışı taklit edebilme yeteneğini kaybeder. Bu davranış şekli türevi olan alzheimer hastalığında da görülen yaygın belirtilerdendir.

Nesnelerin görsel kalıpları zaman içerisinde kişi tarafından tanınamamaya başlar. Yakınlarını tanıyamaması da bu durumun doğal bir sonucudur. Basit bir eylemi gerçekleştirmek konusunda da motivasyon sahibi değildir. konsantrasyonu çok düşüktür. Uyaranlar üzerindeki dikkati kaybolduğundan uyaranları seçebilme kabiliyeti kaybolur. Demans hastalığına sahip olan kişilerin mesleki yeterlilikleri de zaman içerisinde kaybolur. Uzman oldukları bir işi yerine getirememeye başlarlar.



Demans Tanı Yöntemleri

Demansın ortaya çıkmasından sonra yapılacak tetkikler, hastalığın asıl nedeninin belirlenmesi konusunda oldukça etkilidir. Bu nedenle tanının konulması uzman talebi ile pek çok tanı yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntemler,

Nörogörüntüleme yöntemleri BT MR
Nörolojik muayene
Biyokimya testleri
Nöropsikolojik testler
EEG
Lomber fonsiyonlara yönelik testlerdir.

Yapılan bu testlerin sonucuna göre, demansın tetikleyicisi olan hastalık belirlenir. Asıl neden belirlendikten sonra, neden olan hastalığın tedavisi ile demansın etkileri azaltılmaya çalışılır.



Demansın Tedavi Yöntemleri

Demansın tedavisinde ilk olarak uzmanlar asıl nedeni belirlemek konusunda bir dizi test gerçekleştirmektedirler. Bu sayede asıl nedeni tespiti ile nedene yönelik iyileştirme yöntemleri uygulanmaktadır. Nedenin ortadan kaldırılması ile demans hastalığının kişinin yaşamı üzerindeki etkileri tam anlamıyla son bulabilir.

Demansın yaşanmasının temelinde tedavi edilebilir bir hastalık bulunmuyorsa ki bu durum en sık karşılaşılan şeklidir. Böyle bir durumda kalıcı iyileşmeye yönelik bir tedavi uygulanamaz. Bunun yerine demansın yarattığı etkilerin mümkün olduğunca azaltılabilmesi için bir takım adımlar izlenmektedir.

Semptomların etkisinin azaltılabilmesi için kuvvetle muhtemel öz bakım becerilerini kaybeden hastanın sağlıklı yaşam koşulları elde edebilmesini sağlamak gerekecektir. Hastanın kişisel hijyenine dikkat edilmeli, iyi beslenmesi sağlanmalıdır. Hastalığın izleme hızına bağlı olarak hasta yakınları, yıkıcı bir süreç içerisine girebilir. Yakınlarının davranışları bir anda değiştiğinden ve pek çok beceriyi kaybedeceğinden bu durumla baş edebilmek adına profesyonel bakıcı desteği almak doğru bir karar olabilir.

Demans tetikleyicisi bulunmuyorsa tedavi edilmez bir hastalıktır. Bu nedenle etkileri azaltmak için kişilerin zihinsel aktivitelerini canlandırıcı egzersizler yaptırılmalıdır. İlk önce hasta yakınlarının bu zorlu ve dönüşü olmayan süreci kabul etmesi ve bu duruma istinaden hareket etmeleri gerekecektir.

Demans Hasta Bakımı Nasıl Uygulanır?

Tüm hastalık süreçlerinde olduğu gibi bu hastalık söz konusu olduğunda da hem hastanın hem de yakınlarının bir takım davranış değişiklikleri göstermesi gerekebilir. Alzheimer ve demans hastalığının söz konusu olduğu bakım süreçlerinde, bu durum çok daha yoğun ve hassas olacaktır. Hastanın bakım süreci için aşağı adımlar izlenerek etkiler mümkün olduğunca azaltılabilir.

İlk olarak kişilerin kendileri ya da çevresindekiler tarafından demanstan şüphe ediliyorsa mutlaka bir uzmana gidilmelidir.
Tetkikler eksiksiz bir biçimde yapılmalıdır.
Hastalığın temelindeki neden farklı bir tetikleyici ise, bu tetikleyicinin ortadan kaldırılması için tedaviye başlanmalıdır.
Demans teşhisi konulduktan sonra, hasta yakınları kendilerini hastalığın tüm olumsuzluklarına psikolojik olarak hazırlamalıdır.
Demansın etkileri hasta üzerinde oldukça yıkıcıdır. Bu nedenle yakınlarının yaşam koşulları kendisi ile ilgilenmek için elverişli değilse mutlaka profesyonel bakıcı hizmetleri konusunda destek alınmalıdır.
Hastanın süreç çerisinde öz bakım becerilerini kaybedeceği gerçeği ile yüzleşilmelidir. Bu nedenle hastanın yaşam alanı temiz tutulmalıdır.
Sağlıklı bir biçimde beslenmeli ve doktorunun yazmış olduğu semtomları azaltıcı ilaçlar periyodik olarak içirilmelidir.
Sıvı tüketimi konusuna dikkat edilmelidir. Çünkü hasta bunu unutabilir.
Yürüme kaybı söz konusu olmuşsa, tekerlekli bir sandalye ile desteklenebilir.
Hasta yürüme yetisini tamamen kaybetmişse, yatağının temizliğine dikkat edilmeli, yatak yaralarının oluşumunu engellemek için, yatış pozisyonu periyodik olarak değiştirilmeli, kaslarının rahatlaması için, medikal masaj yapılmalıdır.


Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.


0 0 votes
Makale Puanı
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments

Doktorlarımıza Soru Sorabilirsiniz!

Konusunda uzmanlaşmış kadromuzla her zaman sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duymaktayız… Dora Hospital Fulya bölgesinde sizlere hizmet vermektedir. Dora Hospital İletişim bilgilerine ise menü aracılığı ile ulaşabilirsiniz.
Soru Sorabilirsiniz…

Bizi Takip Edebilirsiniz…

Sosyal medya üzerinden hastanemiz hakkında haberler görüntüleyebilir, gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Yol Tarifi

Doktora Sor

Whatsapp