Bel Fıtıkları

BEL OMURGASI
Omurganın yapısını omurlar, diskler ve tendon adı verilen bağ dokuları oluşturur. Omurlar kemik bloklar olup üst üste sıralanarak omurgayı oluştururlar. Omurların arasındaki kıkırdak yapılar “disk” adını alırlar. Her omurun ortasında bir delik vardır ve üst üste geldikleri zaman bu delikler bir kanal oluşturur.

Bu kanalın içerisinde omurilik bulunur. Omurların arasında yanlarda birer delik vardır ve bu deliklerden, iki taraflı olarak, omurilikten çıkan ve bütün vücutta dağılan sinirler geçer. Sinirlerin görevi beyinden uyarıları vücuda dağıtmak ve vücuttan gelenleri de beyne iletmektir. Böylece beyinden gelen uyarılarla iç organların çalışması, kol ve bacakların hareketleri sağlanır. Sinirler ayrıca ağrı, dokunma duyusu, sıcaklı ve soğukluk gibi duyuları da omurilik yolu ile beyne taşırlar.

Bel bölgesindeki omurgada beş adet omur bulunur. Bu bölgedeki omurilikten sağlı sollu olmak üzere beş çift sinir çıkar

DİSK
Omurlar arasındaki lastik, ya da silikon kıvamındaki darbe emici özellikli dokular “disk” adını alır. Disklerin ortasında jel benzeri bir çekirdek, etraflarında da daha sert, kapsül şeklinde bir bant bulunur. Disklerin görevi omurgaya gelen darbeleri ve aşırı yüklenmeleri karşılamaktır.

Yanlardan çıkan sinirler bu disklere komşu olarak seyrederler. Çocuk ve gençlerde disk sudan zengin bir yapıya sahiptir. Yaşlandıkça, disklerdeki su oranı giderek düşer ve dış kısmında çatlaklar oluşmaya başlar. Bel bölgesinde disklerin aşırı yüklenmesi sonucunda iç kısımdaki çekirdeğin etraftaki kapsülü yırtarak dışarıya çıkmasına “bel fıtığı” denir.

  • BEL FITIĞI NİÇİN OLUŞUR?
  • BELİRTİLERİ NELERDİR?
  • NE ZAMAN DOKTORA GİTMELİYİM?
  • TANI YÖNTEMLERİ
  • TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?
  • HASTANEDE NE KADAR KALIRIM?
  • NE ZAMAN ÇALIŞABİLİRİM?
BEL FITIĞI NİÇİN OLUŞUR?

Bel fıtıklarının genel nedeni diskte “dejenerasyon” adı verilen, zaman içerisinde oluşan bozulma ve yırtıklardır. Daha önce de belirtildiği gibi, çocukluk yıllarında diskin su içeriği oldukça fazladır. Zamanla bu su oranı azalır. Bu durum diskteki yırtılma ve aşınmaları kolaylaştırır. Ayrıca fıtıklaşmaya neden olan bazı risk faktörleri de vardır:

Kilo: Aşırı kilo diskler üzerinde aşırı yüklenmeye neden olarak bel fıtıklarına yol açar.

Meslek ve yaşam tarzı: zor şartlar altında çalışan kişilerde bel fıtığına yakalanma riski daha fazladır. Devamlı ağır yük kaldırmak, orantısız eğilme ve bükülme hareketleri de bel fıtıklarının başlıca etkenlerindendir. Uygunsuz beslenme, yetersiz fiziksel egzersiz, sigara ve tütün kullanımı da ciddi risk faktörleri arasındadır.

Genetik yapı: çok yaygın değilse de bazı kişilerde disk yapısında kalıtımsal olarak zayıflık görülebilmektedir.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bel ağrısı: Künt ya da keskin bel ağrısı genel olarak bel fıtıklarının başlangıç belirtisidir. Bu belirti sıklıkla bel fıtıklarına refakat eder. Bu ağrının nedeni kapsülde ve omurların arka yüzlerini yukarıdan aşağı ilk boyun omurundan kuyruk sokumuna kadar döşeyen bağ dokusundaki gerilmeye hassa sinir uçlarının uyarılmasıdır.

Siyatik (Siyatalji): bel bölgesinde omurilikten çıkan sinirler kendi aralarında birleşerek “siyatik sinir” adı verilen vücudun en kalın sinirini oluştururlar. Siyatik sinir kalça bölgesinden itibaren aşağı doğru dallanarak bütün bacak bölgesinde dağılır. Fıtıklaşan disk tarafından gerilen kapsül ve bağdokusu bir süre sonra basınca dayanamaz ve yırtılır. Bu dokular yırtılınca üzerlerindeki gerilme ve basınç kalkacağı için birçok zaman bel ağrısı azalır veya kaybolur. Ancak dışarı çıkan disk çekirdeği bu defa omurilikten çıkan sinirin üzerine oturur ve bazen dayanılmaz ölçülere ulaşan bacak ağrısı başlar. Halk arasında bu ağrıya “siyatik” adı verilir ancak siyatik, yukarıda belirtildiği gibi, sinire verilen isimdir. Bunun yerine “siyatik ağrısı” ya da tıptaki adı ile “siyatalji” demek daha doğrudur.  Birçok hasta bel ağrısının geçerek bacak ağrısına dönüşmesini fıtığın iyileşme yoluna girdiği şeklinde yorumlarsa da gerçek, hastalığın geri dönüşsüz yola girdiğidir.

Kas gücü kaybı: Bel bölgesinde fıtık tarafından sıkıştırılan sinirlerin ulaştığı kaslarda işlev bozuklukları görülebilir. Bu durum, fıtığın yerine bağlı olarak diz, ayak bileği, ya da ayak parmaklarının gücünde azalmalara neden olabilir.

Uyuşma ve karıncalanmalar: Yine fıtığın yerine bağlı olarak, bacak ve ayakta uyuşma ve karıncalanmalar olabilir.

Kramplar: Etkilenen sinirlerin ulaştığı kaslarda kramplar olabilir. Sırt ve bel adalelerinde de spazm ve sertleşmeler görülebilir

Kas erimeleri: Damarlarda sonlanan sinir uçları dokuların gereksinimine göre daralıp genişleyerek hücreleri yeterli kan akımını sağlarlar. Fıtığın etkilediği sinir uçlarının ulaştığı kasların damarlarında bu işlev bozulduğu için kaslarda ortaya çıkan beslenme bozukluklarına bağlı olarak erme ve incelmeler olabilir. Bu duruma özellikle ilerlemiş vakalarda baldır kaslarında rastlanır.

İdrar, dışkılama ve cinsel fonksiyon bozuklukları: İlerlemiş vakalarda fıtıklaşan kıkırdak yalnız bacağa giden sinire değil idrar torbası, barsaklar ve cinsel organlara giden sinirleri de sıkıştırabilir. Bu durumda idrar yapamama, idrar kaçırma ve erkeklerde cinsel işlev bozuklukları da görülebilir.  Bu durum tedavi edilmeyen bel fıtıklarında görülen en ağır ve geri dönüşü olmayan sonuçtur.

NE ZAMAN DOKTORA GİTMELİYİM?

Eğer belinizden bacağınıza yayılan ağrınız varsa, ayağınızda güç kaybı hissediyorsanız, ayak ve bacağınızda karıncalanma ve uyuşmalar oluyorsa hemen doktora başvurun. Doktora gitmeden önce aşağıdaki soruların cevaplarınızı belleğinizde yapılandırın, hatta bir liste yapın:

  • Ne zamandan beri yakınmalarınız var?
  • Yakınmalarınız başlamadan önce ağır bir cisim kaldırdınız mı, ya da itip çektiniz mi?
  • Ağrı belinizden bacağınıza, topuğunuza doğru yayılıyor mu?
  • Bacağınızda, ya da ayağınızda uyuşma, karıncalanma var mı?
  • Yakınmalarınızı arttıran herhangi bir hareket ya da pozisyon var mı?
  • Yakınmalarınızı azaltan herhangi bir hareket ya da pozisyon var mı?
  • Aldığınız bir ilaç var mı? Faydası oluyor mu?
TANI YÖNTEMLERİ

Birçok vakada hastalığın hikâyesi tanı koymada yardımcı olursa da kesin tanı için bazı tetkiklerin yapılması zorunludur.

NÖROLOJİK MUAYENE

Doktorunuz ilk aşamada size “nörolojik muayene” adı verilen bir muayene uygular. Bunun için genel olarak aşağıda sıralanan muayeneler yapılır.

  • Bacak ve ayak kaslarının muayenesi
  • Dokunma ve ağrı duyusunun muayenesi
  • Bacak ve ayak reflekslerinin muayenesi
  • Bacak kaslarının çevrelerinin ölçümü

GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

Röntgen tetkiki: Her ne kadar röntgen tetkiki bel fıtıklarının görüntülenmesinde yeterli bir yöntem değilse de iltihaplanmalar, tümörler, omurga kaymaları kemik kırıkları ve doğumsal bozukluklar gibi beklenmeyen rahatsızlıkları ortaya çıkarmada yardımcı olabilir.

Bilgisayarlı tomografi (BT): Bu tetkik daha çok kemik yapıyı gösterir, ancak röntgen tetkiklerine göre daha detaylı görüntüleme sağlar. Omurganın çeşitli yönlerdeki kesitlerini, hatta 3 boyutlu görünümünü elde etmek mümkündür.

Manyetik rezonans imaj (MRI): Bu tetkik bel fıtıklarının tanısında baş vurulan en yaygın yöntemdir. Vücudunuzun görüntülerinin elde edilmesi için kuvvetli manyetik alan kullanılır. Kemik yapıdan çok yumuşak dokuların görüntülenmesinde kullanılır. Bel fıtıklarının yerini ve tarafını saptamada kullanılan en etkili yöntemdir.

Myelografi: Bu yöntem eski ve hemen, hemen tamamen terk edilmiş bir tetkik şeklidir. Bel bölgesinden iğne ile beyin-omurilik sıvısının içine röntgen ışınları altında görülebilen bir ilaç verilerek yapılır. Günümüzde, belki sadece MRI makinesine girmekte sakınca bulunan hastalarda uygulanabilir.

SİNİR TESTLERİ

Elektromyografi, bir sinir iletim testi olup sinir boyunca hareket eden sinir dalgasının şiddetini ve hızını ölçmek için kullanılır. Özellikle bel fıtığı bulgu ve belirtilerini taklit eden başka hastalıkların ayırıcı tanısında çok yararlıdır.

TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

KORUYUCU TEDAVİ

Başlıca ilaç tedavisi ve yatak istirahatından oluşur. Yeni oluşan rahatsızlıklarda oldukça etkilidir.

  • İlaç tedavisi
    • Ağrı kesici ve kas gevşeticiler
    • Narkotikler: Ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçların etkili olmadığı hallerde kullanılabilir. Bu ilaçların kullanımı sadece hastane ortamında yapılmalıdır
    • Nöropatik ağrı ilaçları: Bu ilaçlar gabapentin (neurontin), pregabalin (Lyrica), duloxetine (Cymbalta), ve tramadol (Contramal) gibi ilaçları içerir. Bu ilaçlar genellikle sinir harabiyetlerinde kullanıldığından bel fıtıklarında kullanımları sınırlıdır.
  • Fizik tedavi: Fizik tedavi uzmanları genel olarak bazı egzersiz hareketleri gösterirler ve cihazlarla ve yöntemlerle ağrıyı hafifletmeye çalışırlar. Bu yöntemler arasında sıcak uygulaması, çekme ve germe hareketleri, ultrasonografi ve elektrikle uyarmalar sayılabilir.

CERRAHİ TEDAVİ

Bel fıtıklarının hepsi ameliyat gerektirmez. Öte yandan ameliyat gerektirdiği halde ihmal edilen hastalarda kalıcı hasarlar oluşabilir. Yeterli bir süre uygulanan ilaç tedavisi ve yatak istirahatına rağmen kas güçsüzlüğü, uyuşma ve karıncalanmalar, bel ve bacak ağrıları devam ediyorsa ameliyata gereksiniminiz olabilir.

İki tip ameliyat şekli vardır:

  1. Mikrodiskektomi: Fıtığın oluştuğu bölgenin hizasında bel kemiğinin üzerinden yapılan küçük (3-4 cm.) cilt kesisinden girilerek özel mikroskoplar yardımı ile fıtık bulunarak çıkartılır.
  2. Mikrodiskektomi + füzyon: Bir’den fazla aralıkta fıtık varsa, ya da iki taraflı girişim uygulanması gerekiyorsa ileride oluşabilecek bir kaymayı önlemek amacı ile omurların, fıtık çıkartıldıktan sonra, birbirlerine vidalarla tutturulmaları gerekebilir. Bu işlem “füzyon ameliyatı” adını alır.

Çok büyük bel fıtıkları ani olarak ayakta tam felç, bacak aralarında süvari yaması tarzında uyuşukluk ve idrar yapma bozuklukları ile kendilerini gösterebilirler. Bu acil bir durumdur ve hastanın acil olarak ameliyata alınması gerekebilir.

HASTANEDE NE KADAR KALIRIM?

Hastanede kalış süreniz genel olarak bir gecedir.  Ameliyat için gereken tetkikler ya ameliyat günü sabah, ya da bir gün önceden yapılır. Ameliyattan sonraki gün sabah ayağa kalkarsınız ve o gün taburcu edilirsiniz. Ciltte görünen ameliyat dikişiniz olmaz. Sadece bir defa taburcu olmadan pansuman yapılır ve bir daha pansumana gerek olmaz. Kullanılan özel su geçirmez pansuman malzemeleri hemen banyo yapabilmenize olanak tanımaktadır.

NE ZAMAN ÇALIŞABİLİRİM?

Ameliyattan sonra bir süre istirahat edilmesi uygundur. Ameliyattan önce ileri kas gücü kaybı olanlar için bazen iki haftalık fizik tedavi programı gerekebilir. Çalışmaya başlamadan önce ortalama bir ay kadar istirahat edilmesini öneriyoruz.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.


Yorum Yapın

Eposta adresiniz gösterilmeyecektir. İşaretli alanların doldurulması gereklidir *



Doktorlarımıza Soru Sorabilirsiniz!

Konusunda uzmanlaşmış kadromuzla her zaman sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duymaktayız… Dora Hospital Fulya bölgesinde sizlere hizmet vermektedir. Dora Hospital İletişim bilgilerine ise menü aracılığı ile ulaşabilirsiniz.
Soru Sorabilirsiniz…

Whatsapp Hattımız

7/24 Arayabilir & Soru Sorabilirsiniz
0507 178 17 78


Dora Hospital Fulya

Dora Hospital Adres :
Fulya Mahalle, Yavuz Sokak.
No:7, 34758 Şişli / İstanbul


Sosyal Medyadan

Bizi Takip Edebilirsiniz…

Sosyal medya üzerinden hastanemiz hakkında haberler görüntüleyebilir, gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Ortopedi Bilgi Hattı
Estetik,Diş ve Obezite Bilgi Hattı
Diğer Bölümler Bilgi Hattı