Amyotrofik-Lateral-Skleroz-ALS-Hastaligi-Dora-Hospital-1200x679.jpg
Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS)

Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) vücudumuzun beyin bölgesinde ve omuriliğimizde bulunan sinir hücrelerimizin hasar görmesi sonucu kaslarımızın hareketlerinde kısıtlama ve kas güçsüzlüğü olarak açıklanır. Kaslarımızın hareket etmesi için sinyal gönderen sinirlere motor nöronlar denir. Motor nöronlar bu hasar oluşumu sonucu kaslara sinyalleri gönderemez.

Amyotrofik Laterak Skleroz (ALS) Nedir?

Beynimizde ve omurilikte bulunan ve hareket etmemiz için kaslarımıza sinyal gönderen motor nöronların hasar alması sonucu oluşan kas güçsüzlüğüdür. Bu hastalığın kesin bir tedavisi bulunamamıştır. Dünyada görülme ortalamasına bakacak olursak 100 bin kişide 2 ile 6 arasında bir oranda ortaya çıkar. Hastalık motor nöron hastalığı olarak da bilinir.



Hastalık başlangıç aşamasına sahiptir ve zaman geçtikçe ilerler. ALS şiddetli semptomların görüldüğü bir hastalıktır. Hasta olan kişi ilk başlarda ayaklarınız ve kollarını hareket ettirmede zorlanır. Fakat zamanla hareketsizlik tüm vücuduna yayılabilir. Hareketsizlik haricinde konuşmada güçlük çeker, nefes alır verirken zorluklar yaşar.

Her hastalıkta olduğu gibi bu hastalıkta da erken teşhis oldukça önemlidir. Erken teşhis edilirse semptomların ilerlemesi engellenerek kişinin daha rahat bir hayat sürmesi sağlanabilir. Kasların güçsüzleşmesi yavaşlatılarak kişinin vücudu üzerindeki hakimiyeti saklanabilir ve birtakım tedavi yöntemleriyle hastanın daha kaliteli bir hayat sürmesi hedeflenir.

Hastalığa yakalanan kişilerin ortalama yaşam süresi 4 ile 6 yıl arasındadır. Fakat bu bazı durumlarda 10 yıla ya da 20 yıla kadar çıkabilir.


ALS Bilgi Formu



ALS Nedenleri

Kalıtsal olarak geçebilen bir hastalık olan ALS yüzde 10 gibi bir oranla genetik olarak geçiş sağlıyor. Fakat genetik olarak geçmeyen ve farklı sebeplere dayanan hastalar da mevcut. Bu hastaların neden hastalandığı tam olarak bilinemiyor.
Her yaş ve cinsiyette gözlemlenebilen hastalık erkeklerde kadınlara oranla daha fazla görülüyor. En çok görüldüğü yaş grupları 40 ve 60 yaş arası oluyor. Daha yaşlı olan insanlarda örneğin 65 yaş üstü bireylerde her iki cinsiyet için de aynı oranda gözlemleniyor.

Bilim insanları ve uzmanlar hastalığın kesin sebebinin bilinebilmesi için günümüzde de birçok araştırmalar yapıyor. Farklı ülkelerin bazı bölgelerinde hastalığın görülme oranı diğer yerlere göre daha yüksek oranda olmasına rağmen henüz bu durumun sebebi bilinmiyor. ALS zararlı madde kullanan kişilerde daha sık görülüyor. Çok fazla sigara içen kimselerin yakalanma olasılığı daha yüksek.

Kişi fazla hareket ettiği bir işte çalışıyorsa ya da farklı kimyasallara maruz kalmışsa da hastalık ortaya çıkabiliyor. Fazla hareketliliğe örnek olarak futbolcular gösterilebilir. Sürekli antrenman ve maç oynayan kişilerde hastalığın görülme oranı daha yüksek. Bunun haricinde asker olan kişilerde de görülme oranı oldukça yüksek. Tüm bu bulgular hala araştırma halinde olduğu için kesin olarak bir sebep belirlenemiyor. Vücutta biriken yüksek sayıda proteinlerin de hastalığa sebep olduğu biliniyor.



ALS Belirtileri

Hastalığın belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Başlangıç dönemlerinde kişilerde özellikle ayak bölgesinde ve kol bölgesinde semptomlar görülmeye başlar. ALS başlangıç aşamasında olan biri ayak ve el bölgelerinde kramp, kaslarda meydana gelen sertlik ve kas seğirmeleri ile semptom göstermeye başlar.

En çok semptom görülen bölgelerden biri de yüz kasları oluyor. Yürüme biçimlerinde meydana gelen değişimler ile konuşmada meydana gelen değişimler gözlemlenebiliyor. İlerlemeye başlayan hastalık kaslar üzerinde etkili olarak güçsüzleşme ile kas erimesi olarak ortaya çıkıyor.

Kişinin aklını ya da hafızasını etkileyen bir hastalık olmadığı için yalnızca fiziksel olarak bazı durumlara sebep olur. Örneğin el bölgesi için semptom göstermeye başlayan biri kalem ya da anahtarlık tutmada zorluk yaşamaya başlayabilir. Bacak bölgesinde semptom gösteren ALS hastalığı kişinin zamanla yürürken zorluk çekmesine ve ayakta kalmakta zorlanmasına neden oluyor.

İleri durum vakalarda gövde bölgesinde de kas erimeleri görülebiliyor. Boyun kaslarını etkileyerek nefes alıp vermede zorlanma ya da yutkunmada zorlanma gibi belirtiler oluşuyor. Hastalığın ilerleme aşamasında kişi kendi bakımını kendisi sağlayabiliyor ve bir yere kadar hayatına devam edebiliyor.

Hastalık tam anlamıyla ilerlediğinde kasların erimesi çok fazlalaştığı için kişi yürüyememeye ve konuşamamaya başlıyor. Kendi başına ayağa kalkamaz ya da kendi bakımını kendisi sağlayamaz duruma geliyor. Nefes almakta çok zorlandığı için bazı hastalar solunum cihazı ile yaşamak zorunda kalır.



ALS Tanı Yöntemleri

Kesin bir nedeni olmadığı için ALS teşhis yöntemleri için de kesin bir sonuç veren test bulunmaz. Hastanın başvurmasına sebep olan semptomlar için hastanın hikayesi dinlenerek dikkatli nörolojik muayenesi yapılır. Kaslarda yaşanan güçsüzlükleri, konuşma bozuklukları, istemsiz seğirmeler gibi semptomlar var ise muayene edilerek başlanır.

İstemsiz refleksler oluşumu için birtakım laboratuvar testleri yapılır. EMG görüntüleme yöntemi ile hastanın detaylı görüntüsü incelenir. Bazı durumlarda doktor gerekli görürse hastaya biyopsi yapılır. Her kas güçsüzlüğü aynı anlama gelmeyeceği için bir dizi test uygulanarak kesin tanıya ulaşılır. Hastadan öncelikle kan testi yaptırması istenir. Daha sonra idrar testi de yaptırır. Tiroid fonksiyon da yapılan testlerden biridir. ALS tanı yöntemlerinden sık başvurulanı omurilik bölgesinden alınan sıvıdır.

Enjeksiyon yardımıyla hastanın bel bölgesinde bulunan omurların ara bölgesinden burada bulunan sıvıdan örnek alınır. Bu zorlu bir işlemdir. Biyopsi gerekiyorsa kan biyopsisi ile sinir biyopsisi yapılır. Hastanın sinir hücrelerini ölçmek amacıyla iletkenlik testi yapılır.

Kas hücrelerine ne derece sinyal iletiliyor ve kaslar bu sinyalleri ne derece algılıyor bu durumun ölçülmesi yapılır. Doktorun isteği üzerine röntgen çekilebilir. EMG görüntüleme yöntemi kullanılarak kas hücrelerinin ve motor nöronların incelenmesi yapılır. NCS olarak adlandırılan sinir hücrelerinin kontrolünü ve iletimini inceleyen çalışma yapılır. MR görüntüleme yöntemi ile semptomların ne derece ilerleme kaydettiği gözlemlenir.



ALS Tedavi Yöntemleri

ALS hastalığı sebepleri tam bilinemeyen ve belirli bir tedavi yöntemi bulunmayan bir hastalıktır. Bilim insanları ve uzmanlar bu konuda derin araştırmalar yaparlar ve günümüzde ilerleme kaydetmişlerdir. Kesin bir tedavi olmamakla birlikte hastalık için keşfedilen bir ilaç tedavisi var.

İleri vakalar için özellikle kullanılan ilaç kişinin yaşam süresini uzatmada etkili oluyor ve solunum cihazına bağlı olarak yaşamasını geciktirebiliyor. Daha başlangıç aşamasında olan bu tedavi yöntemi insanlar için bir umut taşıyor.
En çok başvurulan tedavi yöntemleri fiziki tedaviler. Birtakım başka ilaçlar da tedavi sürecini destekliyor. Şiddetli ağrıları ve kramp gibi semptomları önlemek amacıyla kullanılan ilaçlar hastayı rahatlatır. Kişinin yaşayabileceği depresyon gibi etkiler için de ilaç kullanılır. ALS hastalığı yeme içme durumlarını etkilediği için kişiyi zorlamayacak ve sağlıklı beslenmesini sağlayacak bir program uygulanır.

Konuşmada zorluk yaşayan hastalar için konuşma terapileri uygulanır ve dil kaslarını çalıştırılır. Böylece semptomların hızlı ilerlemesinin önüne geçilebilir. Kişi ileri safhalarda kendi bakımını kendisi yapamayacağı için birtakım yardımcı olacak cihazlar kullanılır.

Tekerlekli sandalyeler, CPAP, bilgisayar ve konuşma cihazı gibi ek yardımcılar ile hastaya çevresiyle bağını koparmaması için yardımcı olunur. Solunum yollarını ve akciğer koruması için bazı hastalar cihaza gereksinim duyar. Hastalığın son aşamasına gelindiğinde hasta konuşamaz ve kendi başına hareket edemez duruma geldiği için sevdiklerinin onun yanında olmasına ihtiyacı vardır.

Beyin Damar Hastalıkları, Nöroloji Bölümü Hangi Hastalıklara Bakar, Myastenia Gravis, İnme, Demans, inme nedir


Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.


0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments

Doktorlarımıza Soru Sorabilirsiniz!

Konusunda uzmanlaşmış kadromuzla her zaman sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duymaktayız… Dora Hospital Fulya bölgesinde sizlere hizmet vermektedir. Dora Hospital İletişim bilgilerine ise menü aracılığı ile ulaşabilirsiniz.
Soru Sorabilirsiniz…

Bizi Takip Edebilirsiniz…

Sosyal medya üzerinden hastanemiz hakkında haberler görüntüleyebilir, gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Yol Tarifi

Doktora Sor

Whatsapp