Ultrasonografi-USG

 

Ultrasonografi, insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarının kullanıldığı bir tanı yöntemidir. Ultrasonda radyasyon riski yoktur.

Bu nedenle başta gebelerde ve bebeklerde olmak üzere rahatlıkla kullanılabilir ve güvenlidir. Cihazdan gönderilen ses dalgaları, hasta vücudunda yol aldıktan ve yansıdıktan sonra aynı cihaz tarafından algılanır. Yansıma, görüntülenen bölgedeki organlar ve diğer anatomik yapıların içeriğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu nedenle farklı yansımaların olduğu yapılar, beyazdan siyaha uzanan bir gri skala içinde değişen farklı görüntüler verirler. Normal anatomik yapılar içindeki bir yer kaplayıcı oluşum ya da hastalık hali ses demetlerini farklı yansıttığı için ayırt edilebilir ve tanı konulur. İşlem esnasında “prob” hasta vücudunda gezdirilirken, altında kalan bölümün kesit görüntüleri, eş zamanlı olarak ekranda kayar. Bu esnada normalin nasıl göründüğünü bilen uygulayıcı, hastalığı ya da lezyonu tanımlayarak tanıyı koyar. İnceleme “gerçek zamanlı” bir method olup çoğunlukla görüntüleme esnasında elde edilen çıktıların tanıda çok fazla bir katkısı yoktur. Rapora eşlik eden ultrason görüntüleri daha çok raporda bahsi geçen bulguları ikinci bir hekimin algılamasını kolaylaştırmayı amaçlar. İşlem, ihtisasları süresince ultrasonografi eğitimini alan uzman radyologlar tarafından yapılır.
Kullanım alanları nelerdir?

Ultrasonografi çoğunlukla karaciğer, safra kesesi, pankreas, dalak, böbrekler, mesane, prostat bezi, yumurtalıklar ve rahim gibi karın içi organların görüntülenmesi için kullanılır. Bunun dışında vücutta ses dalgalarının geçişine hava ve kemik engeli olmayan tüm organ ve anatomik yapılarla ilişkili rahatsızlıkların teşhisinde de sıklıkla kullanılmaktadır (Tiroid bezi, meme, testis, kas ve tendonlar, yumuşak doku, tükrük bezleri, yeni doğan döneminde kalça ve beyin gibi). Bir diğer önemli kullanım alanı da suyla dolu bir ortamda bulunması dolayısıyla ultrasonografi için ideal fiziksel koşulları sunan fetusun gelişiminin takip edilip olası hastalıklarının tanısının konulduğu gebelik dönemindeki obstetrik uygulamalardır.

Ultrason çekilmesi için hazırlık gerekir mi?

İşlem karın bölgesi için gerçekleştirilecekse istisnai özel durumlar dışında erişkinlerde 8 saat açlık süresi gereklidir. Su alımında bir kısıtlamaya gerek yoktur. Çocuk hastalarda bahsi geçen açlık süresinin ilk bir yaşta emzirme süresi kadar, 5 yaşına kadar çocuklarda 4 saat, 10 yaşına kadar olanlarda 6 saat olması sağlıklı bir inceleme için önemlidir. Ayrıca mesane, kadın hastalarda yumurtalıklar ve rahim ile erkek hastalarda prostat bezinin incelenmesi eğer karından bakılarak yapılacaksa, yani Pelvis USG tetkiki gerçekleştirilecekse hastanın idrar kesesinin dolu olması gerekir. İncelenecek bölgeye ve tetkik türüne uygun kıyafet seçimi yardımcı personel ve hekime kolaylık sağlaması açısından önemlidir. Bunların dışında ultrasonografi işlemi başka bir hazırlık gerektirmez..

Ultrason Nasıl Çekilir?
Hasta özel durumlar dışında muayene masasına sırtüstü yatar. Cihazın “prob” adı verilen parçası ile ilgili bölge cilt üzerinden incelenir. Cilt üzerine ses dalgalarının geçişini kolaylaştıracak olan su bazlı jel sürülür. Çoğunlukla su bazlı olan jel, vücut ile prob arasında hava olmamasını ve gönderilen ses dalgalarının daha derin dokulara ulaşmasını sağlar. İstisnai US uygulamaları olan endokaviter incelemeler yemek borusu, makat ve vajina içerisine yerleştirilen özel dizaynlı problar ile gerçekleştirilen tetkiklerdir. Ultrasonografi tetkik süresi incelenen bölgeye, hastaya, doktorun deneyimine, cihaza ve hastalığa bağlı olarak 5-6 dakikadan yarım saate saate kadar değişkenlik gösterebilir. Bazı incelemelerde hastadan nefesini tutması, ıkınması ya da belli pozisyonlar alması istenebilir. Tetkik sonrasında işlemi yapan radyoloji uzmanı tarafından inceleme esnasındaki bulguları içeren detaylı bir rapor düzenlenecektir.
Yan Etkileri Nelerdir?

Ultrasonografi incelemesi, radyasyon içermeyen bir tanı yöntemidir. Yanlızca ultrason enerjisi (yüksek frekanslı ses) kullanılır. Bugüne kadar gebelikte ve diğer incelemelerde, gözardı edilebilen minimal düzeyde ısı artışı dışınan bilinen bir yan etkisi yoktur. Ultrasonografi güvenilir bir görüntüleme yöntemidir.

3 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>