Ses Kısıklığı Nedir?

 

Sesiniz çevrenizdeki dünyaya sizin kim olduğunuzu gösteren bir araçtır. Aynen parmak izi gibi kişiye özeldir. Özellikle görsel iletişimin olmadığı koşullarda karşıdaki kişiye kimliğiniz hakkında ipucu verir.

Duygularınızı, düşüncelerinizi ve ihtiyaçlarınızı karşı tarafa iletmenize aracılık eder. Diğer insanlarla değişik seviyelerde iletişim kurmanızı sağlar. Sesinizdeki bir problem kendinizle ilgili hissettiklerinizi ve diğer insanlarla olan iletişiminizi belirgin olarak etkiler. İnsanlar sesleriyle ilgili problem olduğunda, genellikle bu problem iş hayatlarını etkileyene kadar beklerler. Bu, şarkıcı, avukat, öğretmen gibi ‘profesyonel ses kullanıcısı’ denilen hasta grubu için özellikle geçerlidir. Ancak unutmamalıdır ki ses problemi olan herhangi biri evde, işte, telefonda, hatta sokakta bile iletişim kurmakla ilgili zorluk yaşayabilir. Normal ses kalitesindeki tüm değişimler genel olarak ses kısıklığı olarak tanımlanmaktadır. Konuşma sırasında ses telleri arasından hava kaçağı, ses frekansında değişme, sesin aralıklı kesilmesi gibi farklı patolojilerle farklı belirtiler oluşmaktadır.
SES KISIKLIĞI NEDENLERİ NELERDİR?
Ses bozuklukları gırtlak içindeki ya da normal ses oluşumunda fonksiyon gören gırtlak dışı organlardaki problemlere bağlı olarak meydana gelebilir. Normal ses oluşumu için ses tellerinin tüm uzunlukları boyunca simetrik olarak birbirlerine yaklaşabilmeleri gereklidir. Ses teli felci ya da ses teli serbest kenarında yer alan büyük kitleler yetersiz yaklaşma nedeni ile hava kaçağı ve nefesli sese neden olurlar.
Ses tellerinin normal fonksiyonu için titreşim yapan iç serbest kenarlarının yüzeyi düzgün olmalıdır. Bu bölgedeki polip, nodül, tümör gibi patolojiler ya da yüzeyel düzensizlikler de ses karakterini bozarlar. Ses tellerinin şişmesine (ödem) neden olan ses teli iltihapları (larenjit), boğaz ve sinüslerdeki enfeksiyonlar, sigara kullanımı, mide asit kaçağı (reflü), sesin kötü kullanımı ve aşırı zorlanması gibi durumlar da ses kısıklığına neden olurlar. Aşırı zorlanma sonucunda ses teli içine kanama oluşarak ani ses kısıklığı yapabilir.
Ayrıca sesin şekillendiği rezonatör çemberin herhangi bir yerindeki patoloji de sesi etkiler. Burun tıkanıklığında oluşan ses değişikliği hiponazal konuşma olarak, burun pasajının aşırı genişlediği hastalıklarda oluşan ses ise hipernazal konuşma olarak isimlendirilmektedir. Boğazın arka ve alt kısmındaki kitleler “sıcak patates sesi” olarak isimlendirilen karakteristik bir ses değişikliğine neden olurlar.Anatomi normalken gırtlak adalelerinin anormal fonksiyonuna bağlı ses bozuklukları oluşabilir.
SES TELİ POLİPİ NEDİR?
Ses teli polip ve kistleri ses telinin herhangi bir kısmında oluşabilen, genellikle tek, izole lezyonlardır. Bu lezyonlar sıklıkla sesin kötü kullanımı ile ve muhtemelen de laringofarengeal reflü (gizli reflü) ile ilişkilidir. Ses tellerinin diğer kitle lezyonları gibi bu lezyonlar da uzun süreli ses kısıklığına neden olurlar.
Polipler özellikle sesini zaman zaman birdenbire yükselterek konuşan ve gürültülü ortamlarda çalışanlarda görülür. Kistler mukoza altına yerleşmişlerdir. Doğumsal olabileceği gibi sonradan da oluşabilir.
Ses teli polip ve kistlerinin tipik tedavisi mikrolaringeal cerrahidir. Bu ameliyat genel anestezi altında uyutularak yapılır. Ses teli üzerine bir kesi yapılarak polip veya kist mikroskop altında, ses telinin kalan kısmına zarar vermeden çıkarılır.
SES TELİ NODÜLÜ NEDİR?
Ses teli nodülleri klasik olarak ses tellerinin ön 1/3 arka 2/3 birleşim yerinde, her iki ses telinde de aynı anda olan küçük genişlemelerdir. Bu lezyonlar sıklıkla sesini aşırı derecede ya da kötü bir şekilde kullanan kişilerde görülür. Nodüllere genç kadınlarda ve erkek çocuklarında daha sık rastlanır. Topluluk içinde çok konuşan, mesleklerini sesiyle gerçekleştiren (profesyonel ses kullanıcıları) kişilerde görülme sıklığı diğer meslek gruplarına oranla daha fazladır.
Ses teli nodülü özellikle şarkıcıların en fazla korktukları hastalıktır. Sesi bozmayan ve rastlantıyla görülen nodüller de vardır. Bu nodüllere dokunmak doğru değildir. Ancak çoğu kez ses teli nodülleri ses üretimi sırasında ses tellerinin simetrik titreşimini bozarak ses kısıklığına yol açarlar. Özellikle üst notalarda ses genişliğinin azalması, sesteki esnekliğin kaybolması ve sesin kabalaşmasından şikayet edilir.
Ses teli nodülleri en iyi şekilde ses hijyeninin sağlanması ve ses terapisi ile tedavi edilirler. Hastaların %80’inden fazlasında ses terapisi ile nodüller kaybolur. Ses terapisinin başarılı olmadığı hastalarda mikrolarengeal cerrahi ile lezyonlar çıkarılabilir.
REİNKE ÖDEMİ NEDİR?
Reinke ödemi uzun zamandan beri devam eden (kronik) ses kısıklığının nedenlerinden biridir. Genellikle sesin kötü kullanımı, sigara içimi, ses tellerini sürekli tahriş eden kronik (uzun zamandan beri devam eden) öksürük, boğaz temizleme alışkanlığı ve laringofarengeal reflü (gizli reflü) ile ilişkilidir. Videostroboskopik muayenede ses telleri sosis gibi gözükür. Yani donuk renkli, su dolu torba gibi bir görünüm vardır. Reinke ödeminin uygun şekilde tedavi edilmesi aslında altta yatan sebep/sebeplerin tedavisi ile mümkündür. Sigara mutlaka bırakılmalı, hatta sigara dumanına bile maruz kalınmamamlıdır. Sesin kötü kullanımı ortadan kaldırılmalı ve laringofarengeal (gizli) reflü uygun şekilde tedavi edilmelidir. Bunlara rağmen düzelmeyen durumlarda cerrahi girişim yapılır.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>