Bademcik Geniz Eti

 Bademcik Geniz Eti

Burnun arka kısmı (geniz) ve boğazdaki zengin lenf dokusu Waldeyer Halkası olarak isimlendirilmekte ve özellikle hayatın ilk yıllarında ağız ve burun yoluyla gelen enfeksiyonlara karşı vücut savunmasında önemli rol oynamaktadır.

Waldeyer Halkası’nı oluşturan yapılar
  • Bademcikler (tonsiller),
  • Dil bademcikleri (lingual tonsiller),
  • Geniz eti (adenoid, faringeal tonsil),
  • Genizde östaki kanalı ağzında bulunan lenf dokusu (tubal tonsiller, Gerlah tonsili),
  • Boğazın arka duvarında yer alan lenfoid folliküllerdir

Çocuklarda özellikle bademcikler ve geniz eti hastalıkları kronik enfeksiyon odağı olabilmeleri ve ikincil problemlere neden olabilmeleri nedeni ile farklı öneme sahiptirler.

Bademcikler (Tonsil)

Boğazın her iki yanında yer alan kapsüllü lenf sistemi dokularıdır. Lenfoid nodüllerle sarılı 15-20 girinti (kript) içerirler . Bademcikler içerdikleri kriptlerde yerleşen bakteriler nedeni ile kronik enfeksiyon kaynağı haline gelerek vücut direncinin azaldığı durumlarda tekrarlayan akut bademcik iltihapları oluşabilir. Aynı zamanda tekrarlayan enfeksiyonlar sonucunda lenf dokularının artışı ile büyüyerek horlama, uykuda tıkanma ve nefes durması (apne) gibi şikayetlere neden olabilirler.

Geniz Eti (Adenoid)

Burnun arkasında geniz bölgesinin tavanında yer alır. Kapsülü yoktur, kript içermez . Geniz etinin büyüyerek burnun arkada genize açıldığı delikleri kapaması yolu ile burun tıkanıklığı, horlama, uykuda tıkanma (apne) gibi şikayetler izlenebilir. Aynı zamanda sık tekrarlayan geniz eti enfeksiyonları geniz bölgesinin iki yanına açılan ve orta kulak basıncının eşitlenmesini sağlayan Östaki kanalının fonksiyonlarını bozarak orta kulakta negatif basınç ve sıvı toplanmasına (efüzyonlu otitis media) veya tekrarlayan orta kulak iltihaplarına (akut otitis media) neden olabilir.

AKUT BADEMCİK İLTİHABI (AKUT TONSİLLİT)

Bademciklerin akut aktif enfeksiyonu olup ciddiyeti neden olan mikrobun tipine ve hastanın savunma sisteminin direncine bağlı olarak değişmektedir.

Başlıca Etkenler

Bakteriler: A Grubu Beta hemolitik Streptokoklar, Stafilokoklar, Pnömokok, H. influenza, ve anaerob bakteriler, Virüsler: Influenza, parainfluenza virüsleri, Herpes simpleks virüsü, Coxsackie virüsü, Ekovirüsler, Rinovirüsler, Respiratuar sinsityal virüstür (RSV).Okul öncesi dönemde viral etkenler, adölesan ve genç-erişkinlerde bakteriyel etkenler daha sıktır.

Belirtileri:Titreme ve ateşle hızla başlar, boğaz ağrısı oluşur. Boğaz çevresindeki kasların etkilenmesi yutma güçlüğüne neden olur. Başağrısı, halsizlik, eklem ağrıları vardır. Genellikle 4-6 günde gerileyerek düzelir.

Muayene Bulguları

Farklı miktarda beyaz zarlarla kaplı büyümüş bademcikler ve bademcik üzerindeki girintilerin (kript) açılış yerlerinde iltihap bulunur. Bademcikler üzerinde kanama odakları, neBoğazda tüm lenfoid dokuda reaksiyon olabilir. Boyunda çene köşesi arkasında ağrılı lenf bezi büyümesi tipiktir.

Laboratuvar:  Kanda beyaz küre ertışı vardır. Boğazdan alınan sürüntünün mikroskopik incelemesinde gram boyama ile etken mikroorganizma saptanır, boğaz kültüründe üretilir, hızlı streptokok testi ile gösterilebilir.ASO, CRP, Sedimentasyon tanıda yardımcı olur.ASO normal değeri 166-200 u/dl dir bunun üzerindeki değerler geçirilmiş streptokok enfeksiyonu lehinedir.
Tedavi : Yeterli sıvı alımı, istirahat Ağız antiseptikleri Ağrı kesici, ateş düşürücü ilaçlar Antibiyotik: Özellikle ağızdan tedavi en az 7-10 gün süre ile kullanılmalıdır. Tercih sırasına göre; Penisilin Amoksisilin Klavulinik Asit Klindamisin Eritromisin kullanılmaktadır. Kliniğin ağır olması halinde ağızdan ilaç alımınım zorluğu da göz önüne alınarak damar yolu ile yada kas içi enjeksiyon olarak tedavi başlanabilir. İlk tercih kas içi (IM) prokain penisilindir. Erişkin hastalarda günde iki kez 800.000 u IM uygulamaya 3-4 gün devam edildikten sonra kliniğin düzelmesi ile tedavi oral penisilin ile 10 güne tamamlanabilir ya da depo benzatin penisilin bir kez 1.200.000 u kas içi enjeksiyon yapılarak tedavi sonlandırılabilir. Beta-laktamaz üreten mikroorganizmaların ortamda bulunması halinde tedaviye cevap azalacaktır. Bu durumun kültür ile saptanmasını takiben antibiyogram yapılarak uygun antibiyotiğe geçilmelidir
BADEMCİK İLTİHABI KOMPLİKASYONLARI
  • Bölgesel ve uzak enfeksiyon yayılımı olabilir
  • Damarlarda tıkanma ve enfeksiyona bağlı kalp zarı iltihapları(endokardit)
  • Böbrek iltihapları (nefrit)
  • Beyin apsesi
  • Gırtlak üzerinde ödem nedeniyle solunum yolunda tıkanma
  • Boyuna yayılma ve boyunda iltihap birikimi (boyun apsesi)
  • Zatürre (pnömoni)
  • Akciğer apsesi
  • Boyundaki büyük damarlarda yırtılmalara yolaçabilir
BADEMCİKLER NE ZAMAN ALINMALIDIR?
Bademciklerin büyük olmasına bağlı olarak çocuklarda fiziksel gelişim geriliği varsa Bademciklerim büyük olmasına bağlı konuşma bozukluğu varsa Sık sık infeksiyon geçirilmesi: Genelde kabul edilen durum, 1 yılda 7, 2 yılda 5’er, 3 yılda ‘er kezinfeksiyon geçirilmesi. Tonsil dokusunun tek taraflı büyümesi (lenfoma veya başka habis hastalıkların belirtisi olabileceğinden) Tonsil üzerinde ağız kokusuna neden olabilecek şekilde sık sık birikim olması Febril konvulziyona neden olan bademcik enfeksiyonlarında Durdurulamayan bademcik kanamalarında
GENİZETİ NE ZAMAN ALINMALIDIR?
Genizeti dokusunun nefes almayı bozacak kadar büyümesi ve çocukda solunum sıkıntısına yol açıyorsa, Orta kulak iltihabı (otitis media) ve işitme kaybına neden oluyorsa , Sık sık sinüzit ve alt solunum yolu problemlerine neden oluyorsa, Orta kulakda sıvı birikimine (seröz otitis media) neden oluyorsa.
Ameliyat Hangi Yaşta Yapılmalıdır?
Geriye dönük araştırmalarda 3 yaş altında bu ameliyatın daha riskli olduğu düşünülsede günümüzde kesin bir yaş sınırı yoktur.Sık kabul edilen durum tonsil ameliyatı için hastanın 3 yaşını doldurmasıdır. Adenoid alınması ise 1 yaşında dahi yapılabilir. Birçok kez çocuk büyüsün diye beklemek hastaya zararlı olabilmekte ve tedavi başarısını düşürmektedir.
Bademcik ve Geniz Eti Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Genel anestezi altında yapılmaktadır.ortalama 30-60 dakika sürmektedir. Tonsil’in alınması uygun kesi ile etrafındaki kapsül ile birlikte çıkarılması şeklinde olur. Adenoid ameliyatı ise büyümüş dokunun kazınması şeklindedir. Ameliyat sonrası genellikle hastanede yatmak gerekmez. Bazen özellikle kanama riski açısından 1 gece hastanede kalınması gerekebilir.
BADEMCİK VE GENİZETİ AMELİYATINDA RADYOFREKANS YÖNTEMİ
Hastanemizde bademcik ve genizeti ameliyatlarında radyofrekans yöntemini kullanmaktayız. radyofrekansda temel mekanizma su içeren bütün dokuları kontrollü bir şekilde çok derin dokulara geçmesine (veya iletilmesine) yol açmadan ısıtmakta. bu yöntemle bademcik ve genizetİni alarak bir takım avantajlar elde etmekteyiz.
AVANTAJLARI NELERDİR?
Bademcik ve genizeti ameliyatlarında ençok yaşanan problem kanamadır. bu teknikle hem dokular alınırken hemde bir çeşit kaynak yapılarak kanama olmamaktadır. bu sayede ameliyatın süresi kısalarak hasta daha az narkoz almaktadır.ameliyat sonrası kanama riskide minimuma inmektedir. ayrıca diğer bir sorun olan ağrı ise bu teknikde yine minimuma inmekte ve ameliyat sonrası yemek yemede problem olabildiğince az olmaktadır.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>